Niewypłacalność

Zgodnie z ustawową definicją, upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny.

Przepisy prawa upadłościowego określają niewypłacalność jako niewykonywanie przez dłużnika jego wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Z istoty porządku prawnego wynika, że każdy powinien wykonywać swoje zobowiązania w terminie. Zasada ta obowiązuje wszystkich. Tym bardziej musi obowiązywać przedsiębiorców. Dla potrzeb postępowania upadłościowego przyjęto jednak, że niewypłacalność jako ogłoszenie upadłości istnieje wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje swych wymagalnych zobowiązań pieniężnych.

Dla określenia, niewypłacalności dłużnika jest nieistotne, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań pieniężnych czy niektórych z nich. Nieistotny jest rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań. Nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność. Ewentualnie wniosek taki można jedynie oddalić. Zauważyć należy, że ścisła interpretacja tych przepisów prowadzić może do przyjęcia, że niemal wszyscy przedsiębiorcy w Polsce powinni ogłosić upadłość. Bez znaczenia też jest przyczyna niewykonywania zobowiązań. Niewypłacalność istnieje więc nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn, np. nie wykonuje zobowiązań w celu doprowadzenia swego kontrahenta do stanu niewypłacalności albo też nie wykonuje zobowiązań z innych powodów. Przyczyny te mają jednak duże znaczenie, kiedy dochodzi do oceny karnej i odszkodowawczej działań dłużnika, które spowodowały jego niewypłacalność.

Druga podstawa niewypłacalności dotyczy dłużników będących osobami prawnymi oraz jednostkami organizacyjnymi nieposiadającymi osobowości prawnej, ale którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, takich jak: spółka jawna, spółka komandytowa, spółka komandytowo-akcyjna i spółka partnerska Te podmioty są niewypłacalne także wtedy, gdy ich zobowiązania przekroczą wartość ich aktywów i to nawet wtedy, gdy na bieżąco wykonują swoje zobowiązania. Dla ochrony praw wierzycieli osób prawnych oraz wspomnianych jednostek organizacyjnych niezbędne jest, by zadłużenie tych podmiotów nie przekraczało wartości ich aktywów. W przeciwnym wypadku wierzyciele nie mogliby zostać zaspokojeni z ich majątku w postępowaniu upadłościowym.

Zignorowanie obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, przy spełnieniu przesłanek podanych powyżej, prowadzić może, co najmniej do odpowiedzialności za powstałą szkodę na majątku wierzyciela.

Jednocześnie istnieją określone podstawy, po spełnieniu których sąd może oddalić wniosek o ogłoszenie upadłości, co nie oznacza, że znika wtedy sam obowiązek złożenia takowego wniosku. Sąd może oddalić wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań nie przekracza trzech miesięcy, a suma niewykonanych zobowiązań nie przekracza 10 % wartości bilansowej przedsiębiorstwa dłużnika, chyba że niewykonywanie zobowiązań ma charakter trwały, albo gdy oddalenie wniosku będzie powodowało pokrzywdzenie wierzycieli.

Witkowski, Cabała & Partners sp. k. | ul. Garbary 71/105, 61-785 Poznań | tel.: +48 61 855 06 91, fax: +48 61 851 13 00 | office@witkowski-partnerzy.pl
© Copyright 2012
Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych
Witkowski, Cabała & Partners sp. k.
projekt i wykonanie: DyalCom.pl